Czy po usunięciu prostaty można mieć wzwód? W większości przypadków wzwód może powrócić po usunięciu prostaty, jednak stopień i prawdopodobieństwo tego procesu są silnie zależne od wielu czynników, w szczególności od techniki chirurgicznej, wieku pacjenta oraz obecności chorób naczyniowych. Efektywność rehabilitacji oraz szybkość odzyskiwania funkcji erekcyjnych mają także znaczący wpływ na ostateczny wynik. W artykule przedstawiamy najważniejsze fakty, procesy i aktualne zalecenia dotyczące funkcji seksualnych po radykalnej prostatektomii, oparte na rzetelnych źródłach naukowych.
Znaczenie prostaty i mechanizm wzwodu
Gruczoł krokowy, czyli prostata, nie jest bezpośrednio odpowiedzialny za powstawanie wzwodu. Kluczowe znaczenie mają nerwy jamiste, które przebiegają bardzo blisko prostaty i odpowiadają za przekazywanie impulsów potrzebnych do erekcji, oraz sprawność układu naczyniowego prącia. Funkcja seksualna zależy także od hormonów i czynników psychicznych. Uszkodzenie lub ochronienie tych nerwów w trakcie zabiegu radykalnej prostatektomii w największym stopniu decyduje o możliwości powrotu wzwodu po operacji [1][7].
Zabieg prostatektomii: techniki i ryzyko powikłań
Najczęściej stosowaną metodą chirurgicznego leczenia raka prostaty jest radykalna prostatektomia. Wyróżnia się techniki klasyczne i nowoczesne, takie jak prostatektomia oszczędzająca nerwy (nerve-sparing) czy zabiegi wspomagane robotycznie. Celem tych ostatnich jest maksymalne ograniczenie uszkodzenia pęczków naczyniowo-nerwowych. Uszkodzenie nerwów wiąże się z wysokim ryzykiem zaburzeń erekcji, dlatego nowoczesne techniki mają na celu ich ochronę [1][5][6][7].
Prognozy dotyczące powrotu erekcji po prostatektomii są zróżnicowane. Nawet w operacjach oszczędzających nerwy, w pierwszych miesiącach po zabiegu może występować zjawisko neuropraksji – czasowego upośledzenia przewodnictwa nerwowego. W większości przypadków odzyskanie erekcji wymaga kilku miesięcy, a nawet roku regularnej rehabilitacji [1][5][7].
Statystyki: szanse na powrót wzwodu po usunięciu prostaty
Po prostatektomii oszczędzającej pęczki naczyniowo-nerwowe możliwość odzyskania spontanicznego wzwodu po 6 miesiącach uzyskuje 57% pacjentów [1]. W grupie mężczyzn poniżej 60 roku życia, stosujących programy kompleksowej rehabilitacji, szansa na powrót funkcji wzwodu oceniana jest na 50–70% [2]. Najczęściej czas niezbędny do w pełni satysfakcjonującego powrotu funkcji seksualnych po zabiegu mieści się w przedziale 6–12 miesięcy [5][3].
Rehabilitacja erekcji po prostatektomii – metody i zalecenia
Rehabilitacja prącia to zestaw działań zmierzających do utrzymania prawidłowego przepływu krwi przez ciała jamiste i zachowania elastyczności struktur prącia. Obejmuje ona regularne przyjmowanie inhibitorów PDE5 (np. sildenafil), dojamiste wstrzyknięcia prostaglandyn, stosowanie pompe próżniowych oraz ćwiczenia mięśni dna miednicy [4][2][3][5]. W niektórych przypadkach, gdy metody zachowawcze są nieskuteczne, stosuje się implanty prącia [2].
Metaanalizy dowodzą, że wczesne, regularne stosowanie leków i urządzeń (minimum 2 razy w tygodniu) znacząco poprawia tempo i stopień powrotu wzwodu w porównaniu do okazjonalnego ich używania [4].
Kluczowe czynniki wpływające na możliwość powrotu wzwodu
Największe szanse na powrót funkcji wzwodu mają pacjenci, u których podczas zabiegu udało się zachować pęczki naczyniowo-nerwowe, są młodsi (<60 lat), nie mają chorób naczyniowych i szybko oraz konsekwentnie rozpoczynają rehabilitację. Wyspecjalizowane ośrodki wykorzystują obecnie zrobotyzowane techniki operacyjne typu robot-assisted nerve-sparing, które zmniejszają urazowość operacji i pomagają lepiej chronić struktury odpowiedzialne za erekcję [2][1][4][5][6].
Zaburzenia seksualne po prostatektomii – co jeszcze warto wiedzieć?
Po usunięciu prostaty dochodzi do tzw. suchego orgazmu – pacjent odczuwa przyjemność, jednak nie występuje ejakulat. Warto przed operacją omówić z lekarzem możliwe zmiany, czas powrotu funkcji i dostępne opcje leczenia zaburzeń erekcji [6][5].
Podsumowanie: czy po usunięciu prostaty można mieć wzwód?
Tak, możliwe jest odzyskanie wzwodu po usunięciu prostaty. Kluczowe znaczenie mają technika operacji, indywidualne predyspozycje pacjenta oraz szybkie wdrożenie kompleksowej rehabilitacji. Wielu mężczyzn, zwłaszcza młodszych i bez powikłań naczyniowych, odzyskuje funkcje seksualne w okresie 6–12 miesięcy po zabiegu. Regularna opieka specjalistyczna, edukacja pacjenta i dopasowana farmakoterapia znacząco zwiększają szanse na powrót do aktywności seksualnej.
Źródła:
- http://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?1473
- https://menvita.com.pl/oferta/rehabilitacja-meska/rehabilitacja-erekcji-po-prostatektomii/
- https://www.szpitalnaklinach.pl/zycie-seksualne-po-prostatektomii-z-wykorzystaniem-robota/
- https://www.cochrane.org/pl/evidence/CD012414_penile-rehabilitation-post-prostatectomy-erectile-dysfunction
- https://zabiegidavinci.pl/blog/zycie-seksualne-po-prostatektomii-z-wykorzystaniem-robota/
- https://urologiadavinci.pl/rak-prostaty/seks-po-operacji/
- http://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?1224
- https://urobotic.pl/zycie-seksualne-po-prostatektomii/
fizjoterapeutaiprawo.pl to specjalistyczna platforma łącząca świat fizjoterapii z rzeczywistością prawną. Portal dostarcza praktycznej wiedzy dla fizjoterapeutów prowadzących własne gabinety i wszystkich zainteresowanych bezpieczną praktyką zawodową.