Jakie badania w programie 40 plus można wykonać bez skierowania?

Program Profilaktyka 40 PLUS umożliwia wykonanie szerokiego zakresu badań profilaktycznych bez skierowania od lekarza. Wystarczy wypełnić ankietę zdrowotną online, by po 2 dniach otrzymać e-skierowanie na spersonalizowany pakiet badań laboratoryjnych. Program jest dostępny dla każdego, kto ukończył 40 lat i nie korzystał z niego w ostatnich 12 miesiącach. Poniżej szczegółowo omawiamy, jakie badania w programie 40 plus można wykonać bez skierowania i jak krok po kroku skorzystać z tego rozwiązania.

Na czym polega e-skierowanie bez wizyty lekarskiej?

Kluczową cechą programu jest fakt, że nie trzeba umawiać się na wizytę do lekarza, by uzyskać skierowanie na badania. Wystarczy zalogować się na Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub skorzystać z aplikacji mojeIKP, ewentualnie poprosić personel medyczny w przychodni o pomoc w wypełnieniu ankiety. Na podstawie odpowiedzi generowane jest spersonalizowane e-skierowanie na badania profilaktyczne. Cały proces trwa zaledwie do 2 dni roboczych. Skierowanie pojawia się automatycznie w systemie, nie wymaga wydruku i jest ważne przez 30 dni od wygenerowania [1][3][5].

Zakres badań diagnostycznych dostępnych bez skierowania

Pakiety badań oferowane w programie profilaktyka 40 PLUS są dobierane pod kątem płci, wieku i czynników ryzyka ocenionych w ankiecie. Jednak każdego uczestnika obejmują m.in.:

• morfologię krwi z płytkami
• stężenie cholesterolu i/lub lipidogram
• glukozę na czczo
• próby wątrobowe (AlAT, AspAT, GGTP)
• kreatyninę
• ogólne badanie moczu
• kwas moczowy (wskazanie zależne od odpowiedzi)
• krew utajoną w kale

Dodatkowo, w zależności od płci i wieku:

• PSA – wyłącznie dla mężczyzn w określonym wieku
• TSH – dla kobiet, często łączone z innymi badaniami hormonalnymi

Wspólnie dla wszystkich przewidziano także pomiar ciśnienia tętniczego, obliczenie BMI i obwodu pasa. Dobór poszczególnych badań jest indywidualnie ustalany w ramach systemu, na podstawie odpowiedzi z ankiety zdrowotnej [3][5][7][9].

Jak przebiega realizacja badań bez skierowania lekarskiego?

Proces rozpoczęcia badań jest zautomatyzowany i prosty:

• Krok 1: Wypełnij ankietę online na IKP lub w aplikacji mojeIKP (można także zrobić to w przychodni POZ).
• Krok 2: Otrzymasz e-skierowanie na badania – maksymalnie do 2 dni roboczych od wypełnienia ankiety.
• Krok 3: Samodzielnie rezerwujesz termin i miejsce wykonania badań w jednym z 2,9 tys. punktów w Polsce (możesz zadzwonić na infolinię 22 735 39 53 lub skorzystać z IKP lub aplikacji).
• Krok 4: Idziesz na badania z dowodem osobistym – nie jest potrzebny żaden papierowy dokument. Wyniki po kilku dniach są dostępne do odbioru przez Internet na IKP lub w placówce [1][3][5][6].

Dostępność punktów realizujących program 40 PLUS

Badania w ramach programu 40 PLUS można wykonać w ok. 2,9 tys. punktów w całej Polsce. Są to zarówno przychodnie POZ, jak i sieci laboratoriów diagnostycznych. Można skorzystać z placówek partnerskich, np. ALAB, Synevo czy innych laboratoriów zarejestrowanych w systemie. Niektóre laboratoria umożliwiają też generowanie ankiety-profilaktycznej i natychmiastowe uzyskanie e-skierowania na miejscu, bez potrzeby osobistego logowania na IKP [1][2][3].

Kto i jak często może wykonać badania?

Z programu mogą skorzystać wszystkie osoby, które ukończyły 40 lat i nie wykonywały tych badań w ciągu ostatnich 12 miesięcy (dotyczy programu 40 PLUS). Badania wykonuje się jednokrotnie lub nie częściej niż raz do roku. Dla tych samych uczestników, gdy ruszy kolejny program Moje Zdrowie, będą obowiązywać inne limity: osoby w wieku 20-49 lat będą mogły robić badania co 5 lat, a po ukończeniu 50 roku życia – co 3 lata [4][5][7][8].

Zmiany i nowe zasady po zakończeniu programu 40 PLUS

Program Profilaktyka 40 PLUS zakończy się 30 kwietnia 2025 roku. Od tego czasu zastąpi go szerszy Program Moje Zdrowie, który przewiduje m.in. wprowadzenie nowych badań (np. lipoproteiny A) i jeszcze szerszej personalizacji pakietów, zależnie od wieku, płci i innych czynników ryzyka. Nadal dostęp do badań będzie bez skierowania lekarskiego – warunkiem pozostanie wypełnienie ankiety zdrowotnej, jednak kontakt z przychodnią rodzinnego lekarza i dobór badań profilaktycznych będzie odbywał się w ciągu 30 dni od zgłoszenia w systemie [4][7][8].

Podsumowanie – lista badań w programie 40 PLUS bez skierowania

Lista badań oferowanych bez skierowania lekarskiego w ramach Profilaktyki 40 PLUS obejmuje:

• morfologię krwi z płytkami
• cholesterol/lipidogram
• glukozę
• próby wątrobowe (AlAT, AspAT, GGTP)
• kreatyninę
• ogólne badanie moczu
• kwas moczowy (jeśli wymagane)
• krew utajoną w kale
• PSA (u mężczyzn według wieku)
• TSH (u kobiet)
• pomiary: ciśnienia, BMI, obwodu w pasie

Dostępna technologia i rozbudowana infrastruktura sprawiają, że wykonanie pełnego zakresu badań profilaktycznych jest proste, szybkie i nie wymaga wizyty u lekarza. To kluczowy krok w kierunku skutecznej profilaktyki oraz wczesnego wykrywania najważniejszych chorób przewlekłych [1][3][5][7].

Źródła:

• [1] https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-pacjenta-profilaktyka-40-plus-bezplatne-badania-bez-skierowania,8632.html
• [2] https://www.synevo.pl/40plus/
• [3] https://www.alab.pl/profilaktyka-40-plus
• [4] https://medunit.pl/article/artykul/184-koniec-40-plus-start-moje-zdrowie-profilaktyka
• [5] http://pacjent.gov.pl/archiwum/2021/program-profilaktyka-40-plus
• [6] https://www.gov.pl/web/psse-pajeczno/profilaktyka-40-plus
• [7] https://vitalabo.com.pl/dla-pacjenta/profilaktyka-40/
• [8] http://pacjent.gov.pl/program-moje-zdrowie
• [9] https://diag.pl/pacjent/artykuly/profilaktyka40plus/