Kto decyduje o miejscu pobytu w sanatorium? Najważniejszym organem odpowiedzialnym za wybór miejsca realizacji leczenia uzdrowiskowego z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) jest oddział wojewódzki NFZ. Pacjent nie ma możliwości samodzielnego wyboru konkretnego sanatorium, a cały proces przydzielania miejsca odbywa się według ściśle określonych zasad i procedur[1][2][3][4][5].
Rola NFZ w wyborze miejsca pobytu w sanatorium
NFZ decyduje o miejscu pobytu w sanatorium na podstawie przesłanego e-skierowania wystawionego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Po jego zaakceptowaniu przez lekarza balneologa lub specjalistę w dziedzinie balneoklimatologii oraz medycyny fizykalnej, właściwy regionalnie oddział NFZ przypisuje konkretnej osobie miejsce pobytu, datę i profil leczenia. Oddział uwzględnia miejsce zamieszkania pacjenta oraz jego profil schorzenia[1][2][3][4][5].
Pacjent nie dokonuje wyboru sanatorium spośród dostępnych placówek. Przydział opiera się na kryteriach medycznych oraz aktualnych możliwościach dostępnych w uzdrowiskach, leczących daną jednostkę chorobową. Co więcej, decyzja jest ostateczna i nie podlega odwołaniu od strony medycznej[2][3][4][8].
Jak wygląda proces przydzielania miejsca przez NFZ?
Proces decyzyjny rozpoczyna się od wystawienia skierowania przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (POZ, specjalistę lub z poradni rehabilitacyjnej). Lekarz ocenia aktualny stan zdrowia, dotychczasowy przebieg leczenia oraz eliminuje istniejące przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego. Skierowanie w formie elektronicznej przekazywane jest automatycznie do oddziału wojewódzkiego NFZ właściwego dla miejsca zamieszkania pacjenta[1][2][3][4].
Po wpłynięciu skierowania następuje ocena przez lekarza balneologa, który w ciągu maksymalnie 30 dni analizuje zasadność zgłoszenia oraz dokumentację towarzyszącą. W przypadku pozytywnej decyzji skierowanie otrzymuje numer referencyjny, zostaje przypisany odpowiedni profil leczenia i rozpoczyna się oczekiwanie na przydział miejsca zgodnie z kolejnością zgłoszeń. Czas oczekiwania na turnus wynosi nawet od 8 miesięcy do roku, zależnie od dostępności miejsc w danym profilu leczenia i regionie[1][2][3][5].
NFZ, po wyznaczeniu miejsca i daty rozpoczęcia leczenia, informuje pacjenta co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem turnusu. Miejsce zostaje automatycznie zarezerwowane i nie podlega zamianie na życzenie pacjenta[1][2][3][5].
Podstawowe zasady oraz mechanizmy przyznawania miejsca leczenia uzdrowiskowego
Podstawowy schemat procesu:
- Wystawienie elektronicznego skierowania przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego[1][2][3]
- Automatyczne przesłanie skierowania do właściwego oddziału regionalnego NFZ[2][4][5]
- Analiza zgłoszenia przez lekarza balneologa i akceptacja lub odrzucenie (brak możliwości odwołania przy odrzuceniu z przyczyn medycznych)[1][2][4][8]
- Dodanie nazwiska do kolejki oczekujących w przypadku akceptacji[2][5]
- Przydział konkretnego sanatorium i terminu przez NFZ, zgodnie z profilem leczenia[2][3][5]
- Poinformowanie pacjenta o decyzji (najpóźniej 14 dni przed turnusem)[1][2][3][5]
Każdy element – od zaświadczenia lekarskiego, przez dokumentację medyczną, po skierowanie w formie elektronicznej – jest kluczowy i wymagany na każdym etapie procesu[1][5][7][9].
Aktualne rozwiązania i trendy w procedurach NFZ
Od 1 lipca 2023 r. cały system obsługuje wyłącznie e-skierowania. Cały proces przebiega automatycznie, minimalizując ryzyko błędów formalnych oraz zwiększając przejrzystość i dostępność informacji dla pacjenta. Decyzję o przydzielonym miejscu i terminie można sprawdzić na Internetowym Koncie Pacjenta. Reforma procedur leczenia uzdrowiskowego ma być realizowana najwcześniej w 2024 roku, aktualnie obowiązują podane wyżej zasady[2][4][5][8].
W przypadku negatywnej decyzji z powodu braku miejsc skierowanie trafia na listę oczekujących. Jeśli przyczyny są medyczne, dokument zostaje zwrócony do lekarza wystawiającego i nie przewiduje się możliwości odwołania[2][3][4]. Skierowanie niewykorzystane przez 18 miesięcy podlega powtórnej weryfikacji[2][3][4].
Czas trwania, limity oraz inne aspekty organizacyjne
Standardowy czas trwania leczenia wynosi 21 dni dla dorosłych w szpitalu uzdrowiskowym, 27 dni dla dzieci oraz 28 dni podczas rehabilitacji dorosłych[7][9]. Pobyt rozpoczyna się zazwyczaj od godziny 14:00 pierwszego dnia i kończy się o godzinie 12:00 w dniu wyjazdu, zgodnie z zasadami danej placówki[6]. Leczenie uzdrowiskowe można realizować nie częściej niż raz na 18 miesięcy, przy czym skierowanie można złożyć najwcześniej po 12 miesiącach od poprzedniego turnusu[1][2][3].
Wszystkie decyzje o miejscu pobytu, terminie i rodzaju turnusu podejmuje zawsze oddział wojewódzki NFZ na podstawie ilości wolnych miejsc, dopasowania do profilu choroby oraz kolejności oczekujących. Pacjent nie ma wpływu na wybór konkretnej placówki uzdrowiskowej ani na przesunięcie terminu leczenia na własne życzenie[2][3][4][5].
Podsumowanie: Kto i na jakich zasadach wybiera miejsce pobytu w sanatorium?
Decyzja o miejscu pobytu w sanatorium leży wyłącznie po stronie oddziału wojewódzkiego NFZ. Kryteria przydziału to miejsce zamieszkania pacjenta, profil schorzenia oraz dostępność miejsc w uzdrowiskach wytypowanych przez Fundusz. Skierowanie do sanatorium realizuje się w formie elektronicznej, a cały proces nadzoruje i kontroluje NFZ. Pacjent otrzymuje informację o wybranym sanatorium, terminie turnusu oraz warunkach leczenia, jednak nie ma wpływu na konkretną lokalizację ani na zmianę ośrodka czy terminu bezpośrednio u Funduszu[1][2][3][4][5].
Źródła:
- [1] https://gemini.pl/poradnik/zdrowie/sanatorium-kto-moze-skorzystac-i-na-czym-polega/
- [2] https://cowzdrowiu.pl/aktualnosci/post/10-krokow-do-wyjazdu-do-sanatorium-skierowanie-koszty-wybor-miejsca
- [3] https://www.doz.pl/czytelnia/a12382-Wyjazd_do_sanatorium_-_krok_po_kroku
- [4] https://www.medonet.pl/strefa-seniora/zdrowie-seniora,sanatoria-na-nfz–jak-dostac-skierowanie-i-ile-trzeba-zaplacic-za-turnus-,artykul,96060176.html
- [5] https://www.nfz-krakow.pl/dla-pacjenta/zalatw-sprawe-krok-po-kroku/jak-wyjechac-do-sanatorium/
- [6] https://mswia.kolobrzeg.pl/wazne-informacje-dla-pacjentow-skierowanych-przez-nfz/
- [7] https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/leczenie-uzdrowiskowe1/
- [8] http://pacjent.gov.pl/archiwum/2021/zasady-leczenia-uzdrowiskowego
- [9] https://www.nfz-lublin.pl/uzdrowiska_zasady

fizjoterapeutaiprawo.pl to specjalistyczna platforma łącząca świat fizjoterapii z rzeczywistością prawną. Portal dostarcza praktycznej wiedzy dla fizjoterapeutów prowadzących własne gabinety i wszystkich zainteresowanych bezpieczną praktyką zawodową.
