Czy fizjoterapeuta może wypisać receptę?

Czy fizjoterapeuta może wypisać receptę? To pytanie zyskuje na aktualności w obliczu zmian systemowych oraz trwających prac legislacyjnych dotyczących kompetencji zawodowych. Na dzień dzisiejszy fizjoterapeuci w Polsce nie mają prawa wypisywać recept na leki ani skierowań na badania. Proponowane zmiany mogą jednak wkrótce rozszerzyć zakres ich uprawnień. Wyjaśnienie tej kwestii oraz analiza obecnej sytuacji przedstawione są poniżej.

Aktualne uprawnienia fizjoterapeutów

Obecnie fizjoterapeuta nie jest upoważniony do ordynowania żadnych leków refundowanych ani nierefundowanych. Tym samym nie przysługuje mu prawo do wystawiania recept – uprawnienie to zarezerwowane jest wyłącznie dla lekarzy. Po receptę pacjent każdorazowo musi zgłosić się do lekarza. Co więcej, fizjoterapeuci nie mogą wystawiać zwolnień lekarskich ani wykonywać zabiegów inwazyjnych czy prowadzić terapii farmakologicznej. Standardowe kompetencje zawodowe obejmują prowadzenie terapii manualnej, ćwiczeń oraz edukowanie pacjentów w zakresie profilaktyki i rehabilitacji.

Kwestia dokumentacji również pozostaje wyraźnie uregulowana: fizjoterapeuci mają prawo jedynie do wglądu w dokumentację medyczną pacjentów, bez uprawnień do samodzielnego wystawiania skierowań na badania diagnostyczne. Wyjątek w zakresie dokumentów stanowi „Prawo wykonywania zawodu fizjoterapeuty” (PWZ), które potwierdza legalność świadczenia usług, ale nie niesie ze sobą możliwości wystawiania recept. Aktualny wzór PWZ obowiązuje od 2022 roku.

Planowane zmiany legislacyjne i ich konsekwencje

Trwają intensywne prace legislacyjne, mające na celu stopniowe rozszerzanie uprawnień fizjoterapeutów. Ministerstwo Zdrowia potwierdza prowadzenie analiz dotyczących nowelizacji ustawy o zawodzie fizjoterapeuty oraz katalogu kompetencji zawodowych. Głównym celem proponowanych zmian jest zwiększenie samodzielności fizjoterapeutów i umożliwienie im wystawiania recept na wybrane grupy leków (na przykład środki przeciwbólowe) oraz skierowań na badania obrazowe. Niemniej jednak, obecnie brak jeszcze przyjętych przepisów, które regulowałyby te nowe uprawnienia.

Proces konsultacji z przedstawicielami samorządu zawodowego (Krajową Izbą Fizjoterapeutów) trwa, a zaproponowane rozwiązania mają pomóc w odciążeniu systemu ochrony zdrowia. Zmiany legislacyjne będą wymagały nowelizacji ustawy, a decyzje w tym zakresie zostaną podjęte po zakończeniu dialogu społecznego i ocenie skutków wdrożenia. Nowelizacja przepisów, jeżeli zostanie przyjęta, pozwoli na wystawianie wybranych recept i skierowań przez fizjoterapeutów we wskazanych przypadkach.

Nowe możliwości zawodowe od 2026 roku

Wprowadzenie istotnej, choć ograniczonej zmiany nastąpi od 2026 roku. Fizjoterapeuci uzyskają wtedy możliwość wystawiania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy, jednak w ściśle określonych sytuacjach, związanych z prewencją ruchową. Tym samym dołączą do grona lekarzy i pielęgniarek uprawnionych do tego typu zaświadczeń w określonych przypadkach. Należy podkreślić, że te nowe uprawnienia nie są równoznaczne z prawem do wystawiania zwolnień lekarskich czy szerokiego dostępu do farmakoterapii.

Zaświadczenia przewidziane są w przybliżeniu dla około jednej trzeciej przypadków prewencji ruchowej i pozostają elementem nowego podejścia do aktywizacji osób aktywnych zawodowo oraz skracania kolejek do lekarzy. Zmiana ta stanowi istotny krok w kierunku zwiększania samodzielności oraz znaczenia fizjoterapeutów w systemie opieki zdrowotnej, jednak nie dotyczy kwestii recept lekarskich.

Znaczenie trendów demograficznych i potrzeby systemu

Kwestia rozszerzania kompetencji fizjoterapeutów zyskuje aktualnie na znaczeniu ze względu na starzenie się społeczeństwa. Wzrost liczby osób wymagających rehabilitacji czy działań profilaktycznych generuje większe zapotrzebowanie na dostępność specjalistów. Dyskusje wokół reform mają na celu przede wszystkim odciążenie lekarzy oraz zwiększenie dostępności usług dla pacjentów – poprzez zwiększenie uprawnień fizjoterapeutów choćby w zakresie dokumentacji medycznej, skierowań czy wybranych recept.

Równolegle, zmiany klasyfikacji PKWiU od 2026 roku wpływają na systemowe uporządkowanie świadczeń i rozliczeń, które nie obejmują jednak rozszerzenia uprawnień dotyczących wypisywania recept, lecz mają znaczenie podatkowe i administracyjne.

Podsumowanie: czy fizjoterapeuta może wypisać receptę?

Podsumowując – fizjoterapeuci w Polsce nie mogą obecnie wypisywać recept na żadne leki. Mają natomiast prawo wglądu w dokumentację medyczną i prowadzenia rehabilitacji oraz profilaktyki. Zmiany legislacyjne, nad którymi trwają obecnie prace, mogą w przyszłości przyznać im nowe uprawnienia, ale obecnie nie ma przepisów, które takie kompetencje im zapewniają. Od 2026 roku do ich możliwości dołączą zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, wyłącznie w zakresie prewencji ruchowej. Przyszłość tej profesji będzie zależała od dalszych działań ustawodawczych oraz potrzeb systemu ochrony zdrowia.