Ergonomia w miejscu pracy to dziedzina zajmująca się dostosowaniem środowiska zawodowego do możliwości człowieka. Główny cel tej nauki to zapewnienie maksymalnej wydajności przy jednoczesnej ochronie zdrowia pracowników oraz humanizowanie środowiska pracy. Poniższy artykuł wyjaśnia szczegółowo, jakie są cele ergonomii w miejscu pracy oraz jakie korzyści przynosi wdrażanie jej zasad.
Definicja i fundamentalny cel ergonomii
Pojęcie ergonomii wywodzi się z greckiego *ergon* (praca, dzieło) oraz *nomos* (prawo), co odzwierciedla jej istotę – dostosowanie pracy oraz środowiska do anatomicznych i psychofizycznych możliwości człowieka [2]. Fundamentalny cel ergonomii to dostosowanie warunków pracy do możliwości człowieka, aby uzyskać jak największą wydajność, jednocześnie chroniąc zdrowie zatrudnionych [1].
Humanizacja pracy i ochrona zdrowia pracowników
Jednym z najważniejszych założeń ergonomii jest humanizacja pracy. Oznacza to organizowanie układu człowiek–maszyna–warunki otoczenia tak, by praca była jak najmniej obciążająca fizycznie i psychicznie [6]. Ergonomiczne stanowiska minimalizują ryzyko chorób zawodowych oraz niwelują negatywny wpływ obowiązków służbowych na organizm [1][2].
Ergonomia koncepcyjna i korekcyjna – podejścia do optymalizacji środowiska pracy
Wyróżnia się dwa podejścia: ergonomię koncepcyjną oraz ergonomię korekcyjną [1][3]. Ergonomia koncepcyjna dotyczy projektowania stanowisk, procesów i pomieszczeń, by już na etapie planowania uwzględniać potrzeby i możliwości użytkownika [2][5]. W tym celu analizuje się czynniki takie jak oświetlenie, ogrzewanie, rozmieszczenie stanowisk czy dobór sprzętu [2].
Ergonomia korekcyjna koncentruje się na modernizacji istniejących rozwiązań oraz likwidacji wykrytych zagrożeń technicznych i psychicznych [1][3][5]. Obejmuje przearanżowanie przestrzeni roboczej oraz uwzględnianie potrzeb psychofizycznych każdego pracownika.
Eliminacja zagrożeń i minimalizacja obciążeń
Realizując cele ergonomii, dąży się do wyeliminowania zagrożeń zdrowotnych oraz zminimalizowania ryzyka wynikającego zarówno z czynników technicznych, jak i psychicznych [3][4]. Ergonomia analizuje takie aspekty jak poziom hałasu, oświetlenie, czystość powietrza, temperatura, wilgotność, powtarzalność ruchów oraz tempo pracy [1][3]. Dzięki temu możliwe jest zidentyfikowanie elementów wymagających poprawy w środowisku zawodowym.
Zwiększenie efektywności i wydajności pracy
Zoptymalizowane pod kątem ergonomii stanowiska znacząco podnoszą poziom efektywności oraz motywacji pracowników [2][3]. Odpowiednia organizacja pracy zmniejsza zmęczenie, poprawia samopoczucie i zwiększa produktywność całego zespołu.
Kluczowe postulaty i organizacja ergonomicznego stanowiska pracy
Zasadnicze postulaty dotyczące ergonomii miejsca pracy obejmują pracę w naturalnej pozycji, redukcję nadmiernego wysiłku oraz ograniczenie zbędnych ruchów [6]. Ważne jest, aby przedmioty były zawsze w zasięgu ręki, a stanowisko znajdowało się na odpowiedniej wysokości.
Ergonomiczne stanowisko powinno być efektem przemyślanego planowania produkcji, zorganizowanego przydziału zadań, przygotowanego procesu, odpowiedniej obsługi, dozoru i analizy wyników [6]. Te działania pozwalają na kompleksową ocenę i ciągłą poprawę warunków pracy.
Praktyczne zasady ergonomii – przykładowe wymogi
Przykładem wymogu ergonomicznego jest odległość monitora od oczu, która powinna wynosić 400–750 mm [4]. Dodatkowo, stanowisko pracy musi być wyposażone w podnóżek, jeżeli wysokość krzesła nie pozwala na płaskie ustawienie stóp na podłodze [4]. Te elementy są szczegółowo regulowane i służą zapewnieniu komfortowego oraz zdrowego środowiska pracy.
Podsumowanie najważniejszych celów ergonomii w miejscu pracy
Cele ergonomii w miejscu pracy obejmują dostosowanie środowiska do możliwości człowieka, ochronę zdrowia zatrudnionych, humanizację pracy, eliminowanie technicznych i psychicznych zagrożeń, wzrost efektywności oraz wdrażanie praktycznych, popartych analizą rozwiązań [1][2][3][4][6]. Kluczowe jest tu zarówno odpowiednie projektowanie, jak i modernizacja istniejących rozwiązań. Każdy element organizacji pracy ma znaczenie w procesie poprawy jakości funkcjonowania całego zespołu. Ergonomia sprawia, że środowisko zawodowe staje się bezpieczne, motywujące oraz sprzyjające zdrowiu.
Źródła:
- https://www.praca.pl/poradniki/rynek-pracy/ergonomia-koncepcyjna-i-korekcyjna-definicja,cele-i-zadania_pr-2346.html
- https://www.bhp-ciolka.com.pl/ergonomia-pracy-stanowiska-pracy/
- https://meble.lobos.pl/blog/czym-jest-ergonomia-koncepcyjna-co-warto-o-niej-wiedziec
- https://interviewme.pl/blog/ergonomia
- https://www.livecareer.pl/zycie-zawodowe/ergonomia
- https://www.gov.pl/attachment/a931a8c9-fc64-4317-969c-f0b7ddebfd74
fizjoterapeutaiprawo.pl to specjalistyczna platforma łącząca świat fizjoterapii z rzeczywistością prawną. Portal dostarcza praktycznej wiedzy dla fizjoterapeutów prowadzących własne gabinety i wszystkich zainteresowanych bezpieczną praktyką zawodową.