Sanatorium poszpitalne jest formą kontynuacji leczenia szpitalnego, umożliwiającą powrót do zdrowia w warunkach uzdrowiskowych, finansowaną przez NFZ. Skierowanie do sanatorium poszpitalnego wystawia wyłącznie uprawniony lekarz, a cała procedura jest obecnie w pełni zdigitalizowana. Poniżej szczegółowo przedstawiamy, kto może wystawić skierowanie oraz jak dokładnie przebiega ta procedura zgodnie z aktualnymi przepisami i wskazaniami NFZ.
Kto wystawia skierowanie do sanatorium poszpitalnego?
Lekarz ubezpieczenia zdrowotnego jest jedyną osobą uprawnioną do wystawienia skierowania do sanatorium poszpitalnego. Lekarzem wystawiającym może być:
- lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ, tzw. lekarz rodzinny)
- lekarz specjalista – np. ortopeda, neurolog, reumatolog, kardiolog, pulmonolog
- lekarz prowadzący w szpitalu – często to właśnie on wystawia skierowanie do sanatorium poszpitalnego w dniu wypisu ze szpitala[1][2][3]
Niezależnie od specjalizacji lekarza, warunkiem wystawienia skierowania jest jego uprawnienie do świadczenia usług finansowanych przez NFZ oraz sprawowanie bieżącej opieki medycznej nad pacjentem. Często skierowanie wystawia się w sytuacji zakończenia hospitalizacji, kiedy pacjent wymaga dalszej rehabilitacji, jednak jego stan zdrowia pozwala na samodzielny pobyt w uzdrowisku i nie wymaga całodobowego nadzoru medycznego[1][3].
Jak wygląda procedura wystawienia i realizacji skierowania?
Od 1 lipca 2023 roku skierowanie do sanatorium poszpitalnego wystawia się wyłącznie w formie elektronicznej jako e-skierowanie[8][9][10]. Podstawowe kroki procedury przedstawiają się następująco:
- Konsultacja lekarska – Lekarz analizuje stan zdrowia pacjenta, wskazania do dalszego leczenia uzdrowiskowego oraz ustala brak przeciwwskazań. Wymagane jest przedstawienie epikryzy szpitalnej oraz aktualnych wyników badań[1][5][6].
- Wystawienie e-skierowania – Lekarz wprowadza dane do systemu, wskazując m.in. dane osobowe (PESEL), rozpoznanie, stan zdrowia wraz z opisem przebiegu dotychczasowego leczenia, wskazania lub przeciwwskazania, efekty poprzednich pobytów sanatoryjnych[1][5][6].
- Automatyczne przesłanie skierowania do NFZ – E-skierowanie trafia bezpośrednio do odpowiedniego oddziału wojewódzkiego NFZ, bez konieczności składania dokumentacji przez pacjenta osobiście[6][8][9].
- Weryfikacja przez lekarza orzecznika – Skierowanie jest rozpatrywane przez lekarza NFZ (balneologa, specjalistę rehabilitacji medycznej lub medycyny fizykalnej) w terminie nieprzekraczającym 30 dni[1][6]. Sprawdza się kompletną dokumentację, wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego[5][6].
- Decyzja o przyznaniu terminu – Po pozytywnej weryfikacji skierowania pacjent zostaje wpisany na listę oczekujących. Preferencje co do lokalizacji można zgłaszać, ale ostatecznego wyboru dokonuje NFZ, kierując się dostępnością miejsc oraz wskazaniami medycznymi[1][6].
- Potwierdzenie pobytu i przesłanie dokumentów – Pacjent otrzymuje potwierdzenie skierowania wraz z określeniem zakładu leczniczego, terminu i trybu leczenia (stacjonarny lub ambulatoryjny)[5][6]. Informacje oraz niezbędne dokumenty przesyłane są najpóźniej 14 dni przed planowanym turnusem[6].
Wskazania, przeciwwskazania i wymagane dokumenty
Skierowanie do sanatorium poszpitalnego przysługuje przede wszystkim osobom, które zakończyły leczenie szpitalne i wymagają dalszej rehabilitacji. Główne grupy schorzeń uprawniające do takiej formy leczenia to choroby kostno-stawowe, neurologiczne czy pourazowe. Do dokumentów niezbędnych przy składaniu wniosku należą:
- wydruk epikryzy szpitalnej
- aktualne wyniki badań
- informacje o poprzednich pobytach w sanatorium (daty)
Każde skierowanie do sanatorium poszpitalnego musi także zawierać informacje dotyczące zdolności pacjenta do samoobsługi, dane osobowe (PESEL), aktualny stan zdrowia, wskazania i przeciwwskazania medyczne oraz ocenę efektów wcześniejszych pobytów, jeśli takie miały miejsce[1][3][5][6].
Terminy i ważność skierowania
Procedura została znacząco uproszczona dzięki cyfryzacji. Skierowanie musi zostać przesłane w ciągu 30 dni od wystawienia, w przeciwnym razie traci ważność[6]. Co istotne, nie ma już ograniczeń terytorialnych – pacjent może wskazać uzdrowisko w dowolnym województwie, jednak termin oraz lokalizację określa ostatecznie NFZ, uwzględniając dostępność oraz względy medyczne[1][2][6].
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, dla dorosłych pacjentów możliwe jest skorzystanie z leczenia uzdrowiskowego nie częściej niż raz na 12 miesięcy, przy czym zalecana częstotliwość to raz na 18 miesięcy[4][6]. Potwierdzenie terminu i miejsca leczenia pacjent otrzymuje nie później niż 14 dni przed planowaną datą rozpoczęcia pobytu[6].
Najważniejsze informacje dodatkowe i wyjątki
Skierowanie do sanatorium poszpitalnego gwarantuje płynne przejście pomiędzy leczeniem szpitalnym a uzdrowiskowym, bez konieczności osobistego dostarczania dokumentów do NFZ. Odmowa rozpatrzenia skierowania może nastąpić w przypadku niekompletnej dokumentacji lub braku wskazań medycznych; pacjent oraz lekarz są wówczas informowani pisemnie o przyczynach[5][6]. W przypadku szczególnych sytuacji (np. ciężki wypadek, choroba wymagająca szybkiej rehabilitacji, sytuacja rodzinna) możliwe jest indywidualne rozpatrzenie sprawy oraz ewentualne przyspieszenie procedury[5][6].
Sanatorium poszpitalne zawsze realizowane jest w ramach ścisłej współpracy lekarza prowadzącego, lekarza orzecznika NFZ oraz samego pacjenta, którego aktywność i zdolność do samoobsługi są kluczowe przy kwalifikacji do leczenia uzdrowiskowego[1][2][6].
Podsumowanie
Kto wystawia skierowanie do sanatorium poszpitalnego? Odpowiedź brzmi: lekarz ubezpieczenia zdrowotnego – POZ, specjalista lub lekarz prowadzący w szpitalu – który wystawia e-skierowanie trafiające automatycznie do oddziału NFZ. Cała procedura została zdigitalizowana i sprowadza się do kilku etapów: konsultacja lekarska, wystawienie elektronicznego skierowania, weryfikacja przez lekarza NFZ, przydział miejsca oraz potwierdzenie turnusu. Decydujące znaczenie mają wskazania medyczne, kompletność dokumentacji i spełnienie kryteriów formalnych[1][3][6][8][9][10].
Źródła:
- https://rankomat.pl/zycie/sanatorium-poszpitalne
- https://www.rankingubezpieczennazycie.pl/b/sanatorium-poszpitalne-komu-przysluguje/238.html
- https://sanatoria.medme.pl/poradnik/sanatorium-poszpitalne-sie-nalezy
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/skorzystaj-z-leczenia-uzdrowiskowego-albo-rehabilitacji-uzdrowiskowej
- https://www.nfz-lodz.pl/dlapacjentow/sanatorium/1596-jak-uzyskac-skierowanie-do-uzdrowiska
- https://www.nfz-krakow.pl/dla-pacjenta/zalatw-sprawe-krok-po-kroku/jak-wyjechac-do-sanatorium/
- https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/leczenie-uzdrowiskowe1/
- http://pacjent.gov.pl/archiwum/2021/zasady-leczenia-uzdrowiskowego
- https://www.nfz-lublin.pl/zasady_udzielania_swiadczen_leczenie_uzdrowiskowe
- https://www.nfz-warszawa.pl/dla-pacjenta/zalatw-sprawe-krok-po-kroku/jak-wyjechac-na-leczenie-do-uzdrowiska/

fizjoterapeutaiprawo.pl to specjalistyczna platforma łącząca świat fizjoterapii z rzeczywistością prawną. Portal dostarcza praktycznej wiedzy dla fizjoterapeutów prowadzących własne gabinety i wszystkich zainteresowanych bezpieczną praktyką zawodową.
