Czy plomby na NFZ są dobre? W 2022 roku Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadził istotne zmiany w zakresie refundowanych wypełnień stomatologicznych – obecnie w gabinetach na NFZ dostępne są tylko białe plomby. Decyzja ta miała poprawić zarówno dostępność leczenia próchnicy, jak i jakość usług stomatologicznych dla pacjentów, jednak finalna jakość i trwałość tych wypełnień zależy od kilku kluczowych czynników, w tym użytych materiałów, stosowanych technik oraz ograniczeń wynikających z finansowania przez NFZ[1][4].
Jakie wypełnienia oferuje NFZ?
Od października 2022 NFZ refunduje wyłącznie białe plomby, rezygnując z wypełnień amalgamatowych, które wcześniej zawierały rtęć i będą od 2025 roku całkowicie zakazane w Polsce zgodnie z regulacjami Unii Europejskiej[1][4][5]. Plomba to materiał służący do odtwarzania kształtu zęba po usunięciu tkanek zmienionych przez próchnicę[2].
Najczęściej stosowane materiały w ramach świadczeń refundowanych to proste kompozyty lub szkło-jonomery – tańsze i szybkie w aplikacji, co wynika bezpośrednio z limitów finansowych przewidzianych przez NFZ[2][1]. Procedura wykonywania wypełnienia na NFZ obejmuje rejestrację, diagnozę, leczenie i kontrolę bez dodatkowych opłat dla pacjenta[1][4].
Jakość plomb na NFZ – mocne strony i ograniczenia
Główna korzyść korzystania z usług stomatologicznych na NFZ to dostępność bezpłatnego leczenia próchnicy i innych podstawowych zabiegów w zakresie wypełnień[1][3][4]. Kluczowa różnica pomiędzy plombami na NFZ a zabiegami prywatnymi dotyczy zakresu wykorzystywanych materiałów oraz technik leczenia. W praktykach kontraktujących z NFZ stosowane są głównie podstawowe wersje kompozytów lub szkło-jonomerów, natomiast leczenie komercyjne pozwala na użycie nowoczesnych rozwiązań, jak zaawansowane kompozyty, systemy wiążące, inlay/onlay czy ceramika, a także wprowadzenie izolacji pola zabiegowego koferdamem, użycie mikroskopu czy pracy w powiększeniu[3][2].
Na jakość wypełnienia istotnie wpływa materiał, precyzja wykonania, czas poświęcony na zabieg oraz stosowane procedury i narzędzia. NFZ narzuca określone kryteria rozliczeń i wycen, co przekłada się zarówno na wybór materiałów jak i ograniczenie czasowe przeznaczone na pojedynczy zabieg[2][3].
Aspekt estetyczny gwarantowany przez białe plomby jest wyraźną zaletą w stosunku do poprzednich amalgamatów, jednak trwałość i odporność na przebarwienia bywają niższe niż w przypadku indywidualnie dobranych wypełnień z sektora prywatnego[3][2].
Zmiany prawne i eliminacja amalgamatu
Od października 2022 roku amalgamat dentystyczny został wyparty ze świadczeń gwarantowanych i od 2025 r. obowiązuje całkowity zakaz jego stosowania w Polsce, co wynika z unijnych rozporządzeń mających na celu eliminację materiałów zawierających rtęć z praktyki klinicznej[1][5]. To wymusiło rozwój alternatywnych rozwiązań oraz zwiększyło nacisk na stosowanie materiałów kompozytowych bezzawierających metali ciężkich[5].
Stare, szczelne amalgamaty nie wymagają automatycznej wymiany. Decyzja o wymianie wypełnienia powinna wynikać ze wskazań klinicznych – obecność nieszczelności, próchnicy wtórnej lub uszkodzenia mechanicznego, a nie tylko z faktu jego obecności[5].
Porównanie: plomby NFZ a prywatne
W sektorze prywatnym pacjent może otrzymać wypełnienia o wyższej estetyce i trwałości, wykonane z nowoczesnych kompozytów światłoutwardzalnych lub materiałów ceramicznych. Różnice dotyczą możliwości stosowania technologii warstwowej, zaawansowanych systemów wiążących, dłuższego czasu pracy oraz wykorzystania nowoczesnych narzędzi takich jak koferdam czy mikroskop – wszystko to przekłada się na lepszą szczelność, estetykę i potencjalną dłuższą trwałość wypełnienia[3][2][5]. W praktykach NFZ, z uwagi na ograniczoną wycenę zabiegu (orientacyjnie ok. 100 zł za wypełnienie), często stosuje się tańsze i mniej zaawansowane materiały, co w części przypadków skutkuje krótszą żywotnością plomb – zwłaszcza w zębach bocznych poddanych intensywnym obciążeniom żującym[2].
Największymi atutami wypełnień NFZ są bezpłatność oraz poprawiona estetyka względem amalgamatu. Ograniczenia natomiast dotyczą głównie jakości używanego materiału oraz uproszczonych technik aplikacji[1][4].
Aktualne trendy i oczekiwania pacjentów
Eliminacja amalgamatu z praktyki stomatologicznej jest zgodna z unijną strategią ograniczania ekspozycji na rtęć i dotyczy wszystkich krajów członkowskich UE[5][1]. Zmiany te podnoszą oczekiwania pacjentów co do estetyki i trwałości plomb. W efekcie coraz więcej osób rozważa opcje komercyjne oferujące zaawansowane materiały i wyższy poziom wykonania[3][5]. Rośnie też rola procedur minimalnie inwazyjnych, stosowania powiększenia, diagnostyki obrazowej oraz pracy z materiałami najwyższej klasy – te jednak rzadko są dostępne w ramach świadczeń gwarantowanych NFZ[3][2].
Ostateczny wybór rodzaju plomby to kompromis pomiędzy dostępnością leczenia, oczekiwaniami estetycznymi, trwałością wypełnienia oraz możliwościami finansowymi pacjenta[1][3][4].
Podsumowanie: czy plomby na NFZ są dobre?
Plomby na NFZ zapewniają szeroki dostęp do podstawowego, bezpłatnego leczenia próchnicy oraz poprawiły wizualną stronę leczenia przez obowiązek stosowania białych materiałów zamiast amalgamatu. Ich jakość spełnia wymogi gwarantowane w refundowanych świadczeniach, jednak jest ograniczona przez rodzaj materiału oraz czas przewidziany na procedurę. Zaawansowane rozwiązania z sektora prywatnego oferują wyższe parametry techniczne i estetyczne wypełnień, lecz są dostępne tylko odpłatnie[1][3][4][5].
Źródła:
- [1] https://ezdrowie.org.pl/jakie-plomby-na-nfz-poznaj-nowosci-i-roznice-w-wypelnieniach
- [2] https://precisdent.pl/blog/plomby
- [3] https://tomaszlukasik.pl/project/czym-roznia-sie-wypelnienia-plomby-na-nfz-od-wypelnien-prywatnych/
- [4] https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-pacjenta-stomatolog-na-nfz-co-ci-przysluguje,8573.html
- [5] https://medessence.pl/zakaz-plomb-amalgamatowych-w-polsce-co-musi-wiedziec-pacjent/
fizjoterapeutaiprawo.pl to specjalistyczna platforma łącząca świat fizjoterapii z rzeczywistością prawną. Portal dostarcza praktycznej wiedzy dla fizjoterapeutów prowadzących własne gabinety i wszystkich zainteresowanych bezpieczną praktyką zawodową.