Ergonomia pracy w codziennych obowiązkach oznacza świadome dostosowanie miejsca oraz sposobu wykonywania zadań do anatomicznych, psychofizycznych i psychicznych możliwości człowieka, aby chronić zdrowie, zwiększyć komfort, efektywność oraz zmniejszyć ryzyko chorób zawodowych [1][2][3][5][6].
Definicja ergonomii pracy i jej znaczenie
Ergonomia pracy jako dyscyplina naukowa zajmuje się przystosowaniem środowiska zatrudnienia, narzędzi, mebli, maszyn i procesów do indywidualnych możliwości pracownika. Słowo wywodzi się z greckich „ergon” (praca) i „nomos” (prawo), a termin wprowadził Wojciech Jastrzębowski [1][5].
Prawidłowo wdrożona ergonomia ma zwiększyć ochronę zdrowia pracowników i efektywność pracy. Redukuje także liczbę urazów oraz schorzeń pochodzących z nieprawidłowego doboru narzędzi czy nieodpowiedniej organizacji stanowiska [1][4][5].
Podstawowe koncepcje ergonomii
Podstawą ergonomii jest dopasowanie miejsca i sposobu pracy do cech użytkownika pod kątem fizycznym i psychicznym. Główne zasady obejmują stosowanie naturalnej, niewymuszonej pozycji ciała, zachowanie ergonomicznego zasięgu ręki, korzystanie z dogodnej wysokości elementów oraz minimalizację zbędnych ruchów [4].
Ergonomia koncepcyjna odpowiada za projektowanie nowych stanowisk tak, by wszystkie elementy jak oświetlenie, wysokość mebli czy rozmieszczenie narzędzi były zoptymalizowane do antropometrycznych wymiarów użytkownika [1][2][3][7]. Natomiast ergonomia korekcyjna to dostosowywanie i ulepszanie już istniejących miejsc pracy przez eliminację zagrożeń oraz modyfikacje nieergonomicznych rozwiązań [2][7].
Elementy stanowiska pracy zgodne z ergonomią
Najistotniejsze składowe każdego ergonomicznego stanowiska pracy to dostosowane pod względem antropometrycznym meble, stanowisko umożliwiające przyjęcie naturalnej postawy oraz narzędzia ograniczające wysiłek mięśniowy. Regulowane krzesło, ustawienie monitora na wysokości wzroku oraz oddzielna klawiatura należą do najważniejszych elementów [1][2][3].
Ważne jest także uwzględnienie takich czynników środowiska jak odpowiednie oświetlenie, wentylacja oraz optymalna temperatura. Skuteczne rozmieszczenie sprzętów i sprzętu komputerowego ułatwia utrzymanie naturalnej pozycji, a przez to zmniejsza zmęczenie [2][3][7].
Procesy i mechanizmy wdrażania ergonomii w codziennych obowiązkach
Humanizowanie pracy polega na budowaniu wzajemnych relacji pomiędzy człowiekiem, maszyną i środowiskiem w celu redukcji wysiłku i poprawy komfortu [4][5][6]. Istotne jest przemyślane planowanie zadań, organizacja procesów oraz przydział czynności uwzględniający cechy fizyczne i mentalne pracownika [1][4][8].
Eliminacja statycznego obciążenia mięśniowego, unikanie zbędnego dźwigania lub przyjmowania niewygodnych pozycji pomaga ograniczyć ryzyko urazów oraz przeciążeń [1][4][8]. Dopasowanie rozwiązań do rzeczywistych potrzeb i cech użytkownika prowadzi do lepszych efektów pracy oraz zmniejszenia zmęczenia [2][4][6].
Nowoczesne trendy i interdyscyplinarność ergonomii
Współczesna ergonomia pracy skupia się na tzw. projektowaniu skoncentrowanym na człowieku (human-centered design) zgodnie z normami EN ISO 9241 [6][8][9]. Dzięki współpracy psychologów, inżynierów czy anatomów możliwa jest kompleksowa optymalizacja zarówno warunków pracy jak i ogólnego dobrostanu osób zatrudnionych [6][8].
Ergonomia łączy zagadnienia bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) z efektywnością organizacyjną. Dobrze zaprojektowane miejsce pracy to nie tylko mniejsze zmęczenie i ograniczone ryzyko chorób, ale także wyższa wydajność całych zespołów [2][4][6][5].
Podsumowanie
Ergonomia pracy oznacza dostosowanie wszystkich aspektów środowiska zawodowego do indywidualnych potrzeb człowieka, by chronić zdrowie, zwiększać komfort i efektywność oraz zapobiegać zawodowym schorzeniom. Zintegrowane działania w obszarze projektowania i organizacji stanowiska pozwalają realnie poprawiać warunki codziennych obowiązków [1][2][3][4][5][6][7][8][9].
Źródła:
- https://www.bhp-ciolka.com.pl/ergonomia-pracy-stanowiska-pracy/
- https://interviewme.pl/blog/ergonomia
- https://sitmo.pl/co-to-jest-ergonomia-pracy-ekspert-sitmo-wyjasnia/
- https://www.gov.pl/attachment/a931a8c9-fc64-4317-969c-f0b7ddebfd74
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Ergonomia
- https://nop.ciop.pl/opracowane/M1-1.htm
- https://www.livecareer.pl/zycie-zawodowe/ergonomia
- https://kursylean.pl/aktualnosci/ergonomia/
- https://www.beewatec.com/pl/blog/ergonomia-na-stanowisku-pracy
fizjoterapeutaiprawo.pl to specjalistyczna platforma łącząca świat fizjoterapii z rzeczywistością prawną. Portal dostarcza praktycznej wiedzy dla fizjoterapeutów prowadzących własne gabinety i wszystkich zainteresowanych bezpieczną praktyką zawodową.