Jakie zęby robią na NFZ i czym różnią się od prywatnych?

Wybór świadczeń stomatologicznych na NFZ oraz porównanie ich z usługami prywatnymi stanowi istotne zagadnienie dla pacjentów dbających o zdrowie jamy ustnej. Już na wstępie warto zaznaczyć, że NFZ obejmuje wyłącznie podstawowe zabiegi stomatologiczne, głównie w formule ograniczonych świadczeń i z użyciem ekonomicznych materiałów [1][2][5]. W odróżnieniu od gabinetów prywatnych oferta refundowana przez NFZ ma szereg ograniczeń co do zakresu, częstotliwości oraz nowoczesności stosowanych technologii. Poniżej prezentujemy szczegółowe wyjaśnienie kluczowych różnic, zasad refundacji i aktualnych trendów w leczeniu stomatologicznym w Polsce.

Jakie zęby robią na NFZ? Zakres refundacji

NFZ refunduje leczenie zębów przednich i bocznych, lecz zakres i sposób realizacji świadczeń jest ściśle określony. W ramach ubezpieczenia można liczyć na badania diagnostyczne i kontrolne (maksymalnie 2-3 wizyty rocznie) [1][5], ekstrakcje zębów, leczenie próchnicy, scaling (usuwanie kamienia nazębnego raz w roku dla połowy łuku) oraz zabiegi z zakresu leczenia przyzębia [1][2].

Leczenie kanałowe dla dorosłych na NFZ jest możliwe wyłącznie w zębach przednich (od trójki do trójki), natomiast dzieci, młodzież, kobiety w ciąży oraz osoby z niepełnosprawnością mają prawo do pełnego zakresu leczenia kanałowego (wszystkie grupy zębów) [2][5]. Leczenie próchnicy zębów bocznych u dorosłych realizowane jest z wykorzystaniem amalgamatu lub materiałów chemoutwardzalnych, natomiast dzieciom, młodzieży, kobietom w ciąży oraz osobom niepełnosprawnym przysługuje stosowanie materiałów kompozytowych na wszystkich zębach [1][2][6].

Protezy zębowe na NFZ – kto i kiedy skorzysta?

NFZ zapewnia możliwość wykonania protez częściowych i całkowitych dla osób z bezzębiem lub brakiem co najmniej 5 zębów w jednym łuku [1][2][7]. Refundacja protezy przysługuje raz na 5 lat, a jej naprawa/podścielenie – co dwa lata [1][3][7].

Od 2025 roku wprowadzono możliwość wykonania protezy overdenture mocowanej na korzeniach zębów własnych raz na 5 lat (dla dorosłych i seniorów) [2][3][6]. Osoby niepełnosprawne oraz pacjenci po leczeniu onkologicznym mają prawo do pełnych protez bez limitu czasowego [1][2][3][7].

Jakie są różnice między zębami na NFZ a prywatnymi?

Podstawowa różnica dotyczy używanych materiałów oraz zakresu i częstotliwości usług. W leczeniu na NFZ wykorzystywane są tańsze materiały – w zębach bocznych u dorosłych używa się amalgamatu lub chemoutwardzalnych, w zębach przednich kompozytów [1][2]. W gabinetach prywatnych stosuje się nowoczesne, estetyczne materiały (w tym kompozyty, porcelanę, cyrkon) na całym uzębieniu [1][2][6].

NFZ nakłada limity: protetyka raz na 5 lat, naprawy co 2 lata, scaling raz na rok (połowa łuku), kontrole maksymalnie 2-3/rok [1][5]. Usługi nierefundowane to m.in. implanty, mosty stałe, pełna ortodoncja dla dorosłych i estetyczne korony [2][5]. W klinikach prywatnych pacjent uzyskuje natychmiastowy dostęp, szerszy wybór materiałów, technik i brak ograniczeń dotyczących powtarzalności usług [2][5].

Czas oczekiwania na świadzenia na NFZ bywa znacznie dłuższy, procedury są bardziej sformalizowane, a pacjent często ograniczony zakresem świadczeń [1][2][5][7].

Nowości w leczeniu zębów na NFZ w 2025 roku

Od 2025 roku obowiązuje nowelizacja rozporządzenia Ministra Zdrowia, która poszerza katalog refundowanych usług [2][3][4][6]. Wśród najważniejszych zmian znajdują się:

• Możliwość stosowania pełnych kompozytów (białych plomb) u dzieci, młodzieży, kobiet w ciąży i osób niepełnosprawnych na wszystkich zębach
• Wprowadzenie protezy overdenture jako świadczenia raz na 5 lat dla dorosłych i seniorów
• Refundacja zdjęć pantomograficznych na potrzeby leczenia endodontycznego i protetyki; szacowany koszt to 26,5 mln zł/rok [4]
• Dostęp do zabiegów ratujących zęby u dzieci (repozycja i unieruchomienie zwichniętych zębów)
• Rozszerzenie wskazań do znieczulenia ogólnego – od 2026 roku dla niewspółpracujących dzieci [3][4][6]

Procedura uzyskania leczenia zębów na NFZ

Leczenie na NFZ wymaga rejestracji w placówce posiadającej umowę z Funduszem [7]. Skierowanie nie jest niezbędne z wyjątkiem ortodoncji. Po zgłoszeniu lekarz stawia diagnozę i decyduje o zakresie refundowanych zabiegów – konieczna jest kwalifikacja spełniająca warunki (m.in. liczba brakujących zębów do protezy, wiek, status zdrowotny) [1][2][7].

Leczenie kanałowe dla dorosłych dotyczy wyłącznie zębów przednich, zaś u dzieci, młodzieży, kobiet w ciąży i niepełnosprawnych pełnego uzębienia [2][5]. W przypadku protez refundacja przysługuje raz na 5 lat, należy wykazać bezzębie lub brak co najmniej 5 zębów w łuku [3][7].

Lista usług refundowanych jest sukcesywnie aktualizowana przez rozporządzenia Ministra Zdrowia wraz ze zmianami w katalogu świadczeń gwarantowanych [2][3][6].

Co można, a czego nie można zrobić na NFZ?

Na NFZ można uzyskać: leczenie próchnicy, ekstrakcje, protezy ruchome, leczenie kanałowe (w zakresie grup i kryteriów określonych przepisami), ortodoncję dla dzieci, usuwanie kamienia i leczenie przyzębia, zabiegi ratunkowe oraz diagnostykę radiologiczną [1][5][7].

Nie obejmuje refundacja usług estetycznych (licówki, wybielanie), implantów, stałych protez cyrkonowych i porcelanowych, ortodoncji dla dorosłych bez wskazań medycznych, mostów na implantach i nowoczesnych koron [1][2][5].

Granica i zakres refundacji uzależnione są od wieku, stopnia niepełnosprawności i statusu zdrowotnego pacjenta [2][6]. Nowe rozporządzenie (2025) nie likwiduje podstawowych limitów, lecz zwiększa dostępność i komfort w grupach wymagających szczególnej opieki [2][3][4][6].

NFZ a stomatologia prywatna – syntetyczne porównanie

Poniżej kluczowe różnice między leczeniem stomatologicznym na NFZ a prywatnym z perspektywy pacjenta:

• NFZ: wyłącznie podstawowe zabiegi, tańsze materiały (amalgamat, akryl), limity czasowe/częstotliwościowe, dłuższe kolejki, zawężony wybór metod leczenia, kryteria przydziału świadczenia
• Prywatnie: szeroki wachlarz materiałów (kompozyty, porcelana), indywidualna estetyka, implanty, mosty, nowoczesna ortodoncja, natychmiastowość zabiegów, pełna diagnostyka i doradztwo, brak limitów [1][2][6]

Rozszerzenie katalogu świadczeń refundowanych na 2025 rok poprawia jakość opieki dla dzieci, kobiet w ciąży, osób niepełnosprawnych, lecz nie zrównuje świadczeń z zakresem oferowanym prywatnie [2][3][4][6].

Podsumowanie – na jakie zęby i na jakich zasadach przysługuje refundacja NFZ i czym różni się od usług prywatnych?

Refundacja stomatologiczna w ramach NFZ dotyczy wyłącznie określonych zębów i procedur zgodnie z najnowszymi rozporządzeniami. NFZ głównie umożliwia leczenie zębów przednich (pełne leczenie) oraz bocznych (ograniczone materiały/próchnica u dorosłych) [1][2][5][6]. Pozostałe zaawansowane świadczenia, wyższa estetyka i natychmiastowa dostępność są wyłącznie domeną usług prywatnych, które pozostają wolne od refundacji, lecz ponoszone są w pełni odpłatnie przez pacjenta [2][5][6].

W 2025 roku paleta procedur na NFZ zwiększy się (pełne kompozyty dla grup podwyższonego ryzyka, pantomogramy, overdenture i zabiegi ratunkowe u dzieci), lecz główne ograniczenia ilościowe i jakościowe pozostaną [2][3][4][6]. Pacjent chcący korzystać z rozbudowanych metod leczenia, implantów czy pełnej ortodoncji, z powodów estetycznych lub wygody, będzie musiał wybrać usługi prywatne.

Źródła:

• [1] https://hausclinic.pl/zabiegi-stomatologiczne-refundowane-przez-nfz-w-2025-roku/
• [2] https://serwisy.gazetaprawna.pl/zdrowie/artykuly/10577396,dentysta-nfz-2025-darmowe-swiadczenia-lista.html
• [3] https://pl.dental-tribune.com/news/nowa-lista-swiadczen-refundowanych-przez-nfz/
• [4] https://www.rp.pl/ochrona-zdrowia/art41630121-zmiany-u-dentysty-na-nfz-w-2025-roku-nowe-swiadczenia-beda-refundowane
• [5] https://zentcare.pl/blogs/news/darmowe-leczenie-zebow-na-nfz-zabiegi
• [6] https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/swiadczenia/7452061,polacy-nie-wiedza-ze-jest-zmiana-na-liscie-refundacji-z-nfz-i-wydaja-na-to-fortune-w-prywatnych-gabinetach.html
• [7] https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-pacjenta-stomatolog-na-nfz-co-ci-przysluguje,8573.html
• [8] https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenie-ministra-zdrowia-z-dnia-17-wrzesnia-2025-r-w-sprawie-wykazu-refundowanych-lekow-srodkow-spozywczych-specjalnego-przeznaczenia-zywieniowego-oraz-wyrobow-medycznych-na-1-pazdziernika-2025-r