Refundacja NFZ to kluczowy mechanizm, który umożliwia pacjentom ubezpieczonym w Narodowym Funduszu Zdrowia otrzymanie dofinansowania do leków, wyrobów medycznych oraz wybranych produktów żywieniowych specjalnego przeznaczenia. Sprawdź, czy możesz skorzystać z tego rozwiązania, na jakich zasadach odbywa się przyznawanie refundacji, jakie dokumenty są niezbędne i jakie zmiany w systemie refundacji obowiązują w latach 2024–2026.[1][2][3]
Czym jest refundacja NFZ i kto jest uprawniony do korzystania?
Refundacja NFZ polega na częściowym lub całkowitym finansowaniu przez Narodowy Fundusz Zdrowia wskazanych leków, wyrobów medycznych i świadczeń zdrowotnych dla osób spełniających kryteria uprawnienia, czyli najczęściej ubezpieczonych w NFZ.[1][2][3] Prawo do refundacji gwarantuje ustawa o świadczeniach zdrowotnych, a lista refundowanych produktów, ustalana w obwieszczeniu ministra zdrowia, określa, jakie leki i produkty podlegają dopłatom oraz na jakich zasadach.[2][3]
Uprawnienie do refundacji można uzyskać, gdy:
- Pacjent posiada ubezpieczenie zdrowotne w NFZ
- Dane schorzenie czy potrzeba jest zgodna ze wskazaniami refundacyjnymi
- Posiada aktualną dokumentację medyczną potwierdzającą potrzebę leczenia lub zaopatrzenia
Specjalne programy ustawowe, jak np. „Za życiem”, zapewniają również refundację wyrobów chłonnych i szczególne zasady dla wybranych grup pacjentów.[4]
Jak działa limit refundacji oraz udział własny pacjenta?
Limit refundacji to maksymalna kwota, jaką NFZ dopłaca do konkretnego produktu. Jeśli rynkowa cena produktu przekracza ten limit, pacjent pokrywa różnicę z własnych środków.[1] Istnieją różne formy udziału własnego pacjenta: może to być procent od limitu refundacyjnego lub określona kwota. W wybranych przypadkach udział własny może być zerowy, co oznacza pełną refundację i brak dopłaty.[1][4]
Na ostateczny koszt dla pacjenta wpływają dodatkowo:
- Obowiązkowe udziały własne (np. 30% limitu)
- Limity ilościowe w przypadku niektórych wyrobów medycznych
- Specjalne programy (pełna refundacja bez dopłat i limitów dla wybranych grup)
Wysokość tych limitów i udziały są regularnie aktualizowane przez Ministra Zdrowia w kolejnych obwieszczeniach.[1][2]
Lista refundacyjna i jej zmiany – aktualności na lata 2024–2026
Lista refundowanych produktów i leków (lista refundacyjna) stanowi oficjalny wykaz aktualizowany okresowo, najczęściej co dwa miesiące, a „wielkie odnowienie” pełnej listy następuje co trzy lata.[2][3] Doświadczenia z 2025 roku pokazują, że masowe zmiany na liście wprowadziły nowe terapie, zwłaszcza onkologiczne i leki na choroby rzadkie.[3][6]
Proces aktualizacji listy obejmuje:
- Analizę wniosków refundacyjnych składanych przez producentów i podmioty lecznicze
- Negocjacje cenowe i określenie limitów refundacyjnych
- Obwieszczenie ministra zdrowia określające, które produkty są objęte refundacją
Od 2024 roku do systemu refundacyjnego wprowadzono zmiany techniczne, m.in. nowe kody refundacyjne oraz aktualizację zasad przyznawania limitów.[6][2]
Jak złożyć wniosek i uzyskać refundację NFZ?
Procedura uzyskania refundacji zależy od typu produktu. Najważniejsze ścieżki to:
- Recepta apteczna — dla leków objętych refundacją
- Zlecenie na wyrób medyczny — dla sprzętu typu wózek inwalidzki, orteza, pieluchomajtki
- Skierowanie lub decyzja administracyjna — dla terapii w ramach programów lekowych
W każdym przypadku niezbędne są:
- Dokumentacja medyczna potwierdzająca wskazania do refundacji
- Uprawnienie do świadczeń z NFZ (status ubezpieczonego)
- Zgodność z aktualną listą refundacyjną i obowiązującymi limitami
Lekarz wystawia receptę lub zlecenie, uwzględniając kody refundacyjne; realizacja odbywa się w aptece lub punkcie zaopatrzenia po uwzględnieniu limitu i udziału własnego pacjenta.[1][3][8]
Utrzymanie ciągłości refundacji wymaga, by producenci oraz inni wnioskodawcy regularnie składali wnioski kontynuacyjne o refundację — minimum 180 dni przed wygaśnięciem wcześniejszej decyzji.[2]
Szczególne programy i nowoczesne terapie podlegające refundacji
Refundacja NFZ obejmuje również programy szczególne jak ustawa „Za życiem” oraz rosnąca liczba nowoczesnych terapii, zwłaszcza w onkologii i leczeniu chorób rzadkich.[4][6] Dla uprawnionych dzieci do 18 roku życia w ramach „Za życiem” wyroby chłonne mogą być refundowane bez limitów ilościowych oraz z uproszczonym dostępem poza kolejnością.[4]
Ministerstwo oraz NFZ monitorują dostępność najnowszych technologii i podejmują decyzje o rozszerzeniu list refundowanych terapii według priorytetów zdrowotnych. Tylko w kwietniu 2025 r. dodano na listę refundacyjną 29 nowych terapii.[3] NFZ wdraża też specjalne subfundusze oraz inne mechanizmy mające zapewnić finansowanie innowacyjnych rozwiązań farmakoterapeutycznych.[6]
Podstawowe pojęcia, które warto znać
W kontekście refundacji NFZ kluczowe są:
- Limit refundacji — maksymalna kwota dopłacana przez NFZ
- Lista refundacyjna — oficjalny wykaz produktów z informacją o poziomie refundacji i limitach
- Kod refundacyjny — kod wpisywany na recepcie lub zleceniu umożliwiający realizację refundacji
- Udział własny pacjenta — część kosztu niepokrywana przez NFZ
- Programy szczególne (np. „Za życiem”, programy lekowe)
Znajomość tych pojęć i umiejętność czytania aktualnych wykazów refundacyjnych pozwala sprawdzić swoje uprawnienia do dofinansowania i ograniczyć własne koszty związane z leczeniem lub zaopatrzeniem w wyroby medyczne.[1][2][4]
Najważniejsze wnioski i rekomendacje
Możliwość skorzystania z refundacji NFZ zależy od spełnienia określonych warunków formalnych (status ubezpieczenia, dokumentacja medyczna, zgodność z listą refundacyjną) oraz aktualizacji polityki refundacyjnej przez Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia.[2][5][6] Kluczowe jest śledzenie zmian na listach refundowanych produktów, szczególnie w kontekście dużych korekt i rozszerzeń listy, które istotnie wpływają na dostęp do najnowszych terapii oraz na wysokość przysługującego dofinansowania.[6]
Pełen wykaz refundowanych produktów, limity i zasady udziału własnego można uzyskać na stronie Ministerstwa Zdrowia, a także u lekarza prowadzącego i w punktach zaopatrzenia medycznego.[1][2][3]
Źródła:
- [1] https://www.pomocedlaseniora.pl/blog/zdrowie/refundacja-nfz-2025-jak-uzyskac-dofinansowanie-na-sprzet-medyczny-aktualne-kody-i-limity/
- [2] https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-ministra-zdrowia-w-sprawie-kontynuacji-refundacji-produktow-od-1-stycznia-2025-r
- [3] https://www.doz.pl/czytelnia/a18224-Nowa_lista_lekow_refundowanych_od_1_kwietnia._RSV_mukowiscydoza_rak_piersi_
- [4] https://www.seni24.pl/poradnik/Wpis/50-ustawa-za-zyciem-refundacja-2020
- [5] https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/komunikat-def,8847.html
- [6] https://mgr.farm/aktualnosci/zmiany-w-refundacji-lekow-w-aptekach-od-1-stycznia/
- [8] https://www.ortlife.pl/blog/dofinansowanie-do-wozka-inwalidzkiego-2025-jak-otrzymac-wozek-na-nfz.html
fizjoterapeutaiprawo.pl to specjalistyczna platforma łącząca świat fizjoterapii z rzeczywistością prawną. Portal dostarcza praktycznej wiedzy dla fizjoterapeutów prowadzących własne gabinety i wszystkich zainteresowanych bezpieczną praktyką zawodową.